Zielona

Brak moczu: co zrobić?

Do 82-letniego pana Rudolfa przyjechał Zespół Ratownictwa Medycznego. Opiekunów zaniepokoiła od dłuższego czasu sucha pielucha i niepokój pacjenta. Co, po zbadaniu, będzie najważniejszą interwencją u tego pacjenta?

Badanie brzucha ujawniło sięgający prawie do pępka pęcherz moczowy, a założenia cewnika moczowego rozwiązało, przynajmniej w tym momencie, główny problem zdrowotny. Przeszkoda w odpływie moczu znajdowała się poniżej pęcherza, więc doszło do zatrzymania moczu.

Gdyby moczu nie było w pęcherzu, rozpoznajemy bezmocz (anurię), czyli braku produkcji moczu przez nerki świadczący na przykład o głębokim odwodnieniu albo uszkodzeniu nerek.

U pacjenta nie oddającego moczu założenia cewnika moczowego może być interwencją terapeutyczną (w przypadku zatrzymania moczu) lub diagnostyczną (w przypadku zatrzymania moczu)

Zakrzepica w minutę

Wyróżniamy dwa typy żył kończyn. Powierzchowne, widoczne często gołym okiem pod skórą i głębokie, ukryte pomiędzy mięśniami. Mówiąc zakrzepica, mamy na myśli najczęściej zakrzepicę żył głębokich kończyn dolnych, dużo rzadziej górnych.

Krew krzepnąca w żyłach głębokich kończyn sprawia trzy problemy.

Po pierwsze, tu i teraz, blokuje odpływ krwi z kończyny prowadząc do bólu i obrzęku, w skrajnych przypadkach niedokrwienia, martwicy i amputacji.

Po drugie, w dłuższej perspektywie czasu, naczynia mogą zostać uszkodzone, co zaskutkuje przewlekłą niewydolnością żylną, czyli chorobą żył kojarzoną z obrzękami i ciężkością nóg oraz żylakami i owrzodzeniami.

Po trzecie, zakrzep może się urwać i powędrować do naczyń płucnych, gdzie tworzy zator. Objawy zatorowości płucnej zależą od jej rozmiaru. Od brak objawów, przez objawy podobne do zapalenia płuc aż po nagły zgon.

Zakrzepica może dotyczyć także innych żył, na przykład mózgowych, wątrobowych, czy wspomnianych na początku powierzchownych kończyn, ale wtedy objawy typowe są dla konkretnej lokalizacji.

Migotanie przedsionków w minutę

W zdrowym sercu przedsionki kurczą się na przemian z komorami. Zarówno przedsionki jak i komory mogą migotać, czyli bardziej drżeć niż się kurczyć. Migotanie komór skutkuje zatrzymaniem krążenia i koniecznością resuscytacji krążeniowo-oddechowej. Z migotaniem przedsionków można żyć, ale wiążą się z nim dwa problemy.

Po pierwsze, przedsionki nie tylko wspomagają komory w pompowaniu krwi, ale nadają ich skurczom rytm. W migotaniu przedsionków komory kurczą się mniej efektywnie, nieregularnie i często zbyt szybko.

Po drugie, w zakamarkach niepompujących krwi przedsionków gromadzi się i krzepnie krew. Zakrzepy mogą przemieścić się do tętnic i spowodować niedokrwienie różnych narządów, np. mózgu, kończyn czy jelit.

Wstrząs anafilaktyczny: postępowanie

Tlen w przepływie 15l/min: bo wstrząs to z definicji niedobór tlenu

Płyny: którykolwiek płyn byle szybko

Adrenalina 0,5 mg, w przednioboczną powierzchnię uda, domięśniowo, ALE jak masz wkłucie dożylne i “doświadczenie z dożylnym podawanie adrenaliny” to możesz dawać dożylne mikrobolusy po 0,02-0,05mg

Sterydy i klemastyna: daj, ale nie ma pośpiechu, nie wiadomo jak szybko to zadziała

Źródło: European Resuscitation Council Guidelines 2021.

Zatrucie opioidami: absolutne podstawy

Jeżeli Twój pacjent jest nieprzytomny, oddycha powoli i płytko a jego źrenice są bardzo wąskie, możesz podejrzewać zatrucie opioidami takimi jak morfina, heroina, fentanyl czy buprenorfina.

Jak zawsze pamiętaj o podstawowych parametrach życiowych: zbadaj i zatroszcz się o dobrą saturację, tętno i ciśnienie. Nie zapomnij o temperaturze, bo hipotermia to częste powikłanie przedawkowania opoidów.

Obejrzyj dokładnie całą skórę w poszukiwaniu plastra z popularnymi teraz opoiodami w formie przezskórnej. Jak znajdziesz to oczywiście zdejmij.

Odtrutką na zatrucie opioidami jest nalokson.

Co przetoczyć pacjentowi z krwawieniem?

Nic dziwnego, że warunkach bojowych używana jest krew pełna, oszczędza to mnóstwo problemów. W zwykłym szpitalu musimy dać wszystko osobno:

Krystaloidy – zwykłe kroplówki jak roztwór Ringera czy Optilyte są szybko dostępne i pozwalają utrzymać ciśnienie tętnicze i przepływ przez narządy

Koncentrat krwinek czerwonych (KKCZ) – czerwone krwinki niosą tlen, bez tego serce będzie pompować samą wodę

Osocze świeżo mrożone (FFP, fresh frozen plasma) – pacjent traci i zużywa czynniki krzepnięcia, które ten preparat zawiera

Koncentrat krwinek płytkowych (KKP) – jeszcze jeden ważny element krzepnięcia, którego nie znajdziemy w żadnym z poprzednich preparatów

Co to jest atropina?

Atropina to jeden z najpopularniejszych leków, który przyspiesza akcję serca i zmniejsza wydzielanie śliny, więc używamy go w leczeniu bradykardii (zbyt wolnej akcji serca) i celem ograniczenia wydzielania śliny na przykład w trakcie znieczulenia ogólnego.

Inotropowy dodatni, czyli jaki?

Czasami w opisie leków są słowa, które wydają się być z innego języka. Tropizmy zdecydowanie wymagają wyjaśnienia przy pierwszym zetknięciu.

Leki działające na serce możemy opisać, biorąc pod uwagę jak dokładnie na to serce działają.

Efekt inotropowy dotyczy kurczliwości, chronotropowy – prędkości, batmotropowy – pobudliwości a dromotropowy – przewodzenia.

Np. propranolol działa intotropowo ujemnie, i chronotropowo ujemnie, co oznacza, że będzie zmniejszał kurczliwość i zwalniał akcję serca, ale już naparstnica zadziała inotropowo dodatnio i chronotropowo ujemnie, co oznacza, że zwiększa kurczliwość, ale zmniejsza częstość akcji serca.

Co to jest hipoglikemia?

Hipoglikemia to spadek poziomu glukozy we krwi poniżej 70mg/dl. Ale uwaga, przy gwałtownym spadku objawy mogą się pojawić już przy 100mg/dl i wtedy też trzeba zadziałać. Jak?

Poratuj człowieka puszką Coli, czyli dużą ilością łatwo wchłanialnego cukru.

Czy przyczyna bólu może leżeć poza miejscem jego odczuwania?

Ból barku to często zgłaszany problem po operacjach laparoskopowych, albo biopsji wątroby i wynika on z podrażnienia przepony. Pobudzenie wędruje sobie nerwem przeponowym aż do splotu ramiennego, a stamtąd do barku już blisko

Ból w klatce piersiowej w zawale klasycznie promieniuje do lewej ręki i żuchwy.

W kolce nerkowej do spojenia łonowego, zewnętrznych narządów płciowych czy wewnętrznej powierzchni ud

W ostrym zapaleniu trzustki ból może promieniować z nadbrzusza do pleców

W kolce żółciowej z prawego podżebrza pod prawą łopatkę.