Uprawnienia położnej związane z lekami różnią się od uprawnień pielęgniarki. Chociaż podobieństw jest więcej niż różnic, to różnice dotyczą bardzo istotnych leków, związanych bezpośrednio z kwalifikacjami i zadaniami położnej.
1Leki podawane na zlecenie lekarza
Rozwiń ↓Zwiń ↑
Nie ma zamkniętej listy leków, które na zlecenie lekarza może podać położna. Może natomiast odmówić wykonania zlecenia, jeżeli uważa, że podanie leku zagraża pacjentce lub dziecku.
2Leki, które położna może podać samodzielnie bez zlecenia lekarza
Rozwiń ↓Zwiń ↑
Położna może samodzielnie podawać hioscynę w tabletkach i czopkach oraz lidokainę w roztworze do wstrzykiwań — tych uprawnień nie ma pielęgniarka w ramach tego samego wykazu. Pozostałe leki są takie same jak w przypadku pielęgniarki.
Położna ma osobny wykaz siedmiu leków do podania bez zlecenia, gdy interwencja lekarza jest niemożliwa, a zwłoka mogłaby zagrozić życiu lub zdrowiu matki albo dziecka. Znajdują się tam m.in. oksytocyna, metyloergometryna i siarczan magnezu.
4Leki, które położna może samodzielnie ordynować i przepisać
Rozwiń ↓Zwiń ↑
Położna z tytułem magistra położnictwa lub tytułem specjalisty, po wymaganym przygotowaniu do ordynowania leków, może samodzielnie rozpocząć leczenie wybranym lekiem i wystawić na niego receptę. W odróżnieniu od pielęgniarki może dodatkowo przepisać uliprystal doustnie (antykoncepcję awaryjną) oraz lidokainę w roztworze do wstrzykiwań. Pozostałe leki są takie same jak w przypadku pielęgniarki.
5Leki, które położna może przepisać w ramach kontynuacji leczenia
Rozwiń ↓Zwiń ↑
Położna z co najmniej licencjatem położnictwa lub tytułem specjalisty, po wymaganym przygotowaniu do wystawiania recept, może wystawiać recepty na kontynuację leczenia zleconego przez lekarza. Nie rozpoczyna wtedy nowej terapii. Nie dotyczy to leków zawierających substancje bardzo silnie działające, środki odurzające ani substancje psychotropowe. Zasady są takie same jak w przypadku pielęgniarki.
Podstawa prawna
Ustawa z 15 lipca 2011 r. o zawodach pielęgniarki i położnej: art. 11, 12, 15, 15a i 15b. Tekst jednolity: Dz.U. z 2026 r. poz. 15, z późn. zm.
Rozporządzenie Ministra Zdrowia z 28 lutego 2017 r. w sprawie rodzaju i zakresu świadczeń udzielanych przez pielęgniarkę albo położną samodzielnie bez zlecenia lekarskiego. Tekst jednolity: Dz.U. z 2025 r. poz. 821.
Rozporządzenie Ministra Zdrowia z 18 stycznia 2018 r. w sprawie wykazu substancji czynnych ordynowanych przez pielęgniarki i położne oraz wykazu badań diagnostycznych. Tekst jednolity: Dz.U. z 2025 r. poz. 1054.
