Ilustracja do artykułu o zakładaniu sondy żołądkowej: lekarz w stroju szpitalnym z przygiętą głową i dymkiem przypominającym o przygięciu głowy pacjenta.

8 praktycznych trików na łatwiejsze założenie sondy żołądkowej

Nie znam się na zakładaniu sondy żołądkowej u osób przytomnych, ale wyczytałem, że pomaga popijanie jakiegoś napoju w trakcie. Mam na myśli, że pacjent ma popijać, nie medyk.

Założyłem za to sporo sond u pacjentów nieprzytomnych i często miałem z tym problem, ale dzięki temu musiałem poznać kilka trików, które to ułatwiają. Większość z nich sprawdzi się też u osoby przytomnej.

  1. Przy przechodzeniu przez nos układaj sondę poziomo na dnie jamy nosowej, czyli celuj nią w tył głowy pacjenta, a nie ku górze. Droga będzie krótsza i będziesz miał mniej kolizji z małżowinami nosowymi.
  2. Przygnij głowę do klatki piersiowej. Oczywiście pacjenta, nie swoją. Anatomia wtedy bardziej sprzyja.
  3. Możesz pomóc sobie ręką też w inny sposób. Wsadzić palce do paszczy pacjenta i pomóc sondzie znaleźć dobrą drogę. Ta metoda pomaga, kiedy sonda zbacza gdzieś na bok albo do przodu jeszcze w gardle.
  4. Albo jeszcze inaczej, zrób odwrotny manewr Sellicka, czyli pociągnij chrząstkę pierścieniowatą ku przodowi, ułatwiając tym samym przejście sondy do przełyku. W jednym z badań randomizowanych skuteczność tej metody wyniosła 86%, wobec 56% dla metody tradycyjnej [1].
  5. Wycofaj się i zmień delikatnie kierunek, jeśli poczujesz opór. Sonda ma otwory na bokach i pchanie na siłę sprawia, że zgina się właśnie w tych miejscach i coraz trudniej ją wtedy założyć. Wymień sondę, jeśli widzisz, że się pogięła.
  6. Włóż sondę do lodówki, żeby plastik stwardniał. Badano nawet zamrażanie sondy, uzyskując większą skuteczność jej wprowadzania. To jednak nieco inna technika niż zwykłe schłodzenie [2].
  7. Użyj ruchu obrotowego, „wkręcaj” sondę, jeśli zaczyna się zaginać. Oczywiście nie próbuj w ten sposób pokonywać wyraźnego oporu.
  8. Jeśli pacjent jest zaintubowany, odszczelnij na chwilę balonik, często to właśnie w tym miejscu utyka sonda. W badaniu randomizowanym skuteczność wzrosła z 55% do 80% [3]. Trzeba jednak uwzględnić ryzyko aspiracji przy odszczelnieniu mankietu.

Czy te triki naprawdę działają?

Okazuje się, że niektóre z nich mają całkiem niezłe potwierdzenie naukowe. W metaanalizie 17 badań randomizowanych, obejmujących 2500 pacjentów, analizowano różne techniki ułatwiające zakładanie sondy u osób znieczulonych i zaintubowanych [4].

Szczególnie dobrze wypadały manewry zmieniające ułożenie głowy i okolicy wejścia do przełyku.

Większości tych sposobów nauczyłem się od ludzi, z którymi pracowałem, ale chętnie nauczę się kolejnych. Może Ty masz jakieś swoje metody?

4 Źródła
  1. 1. Mandal MC, Dolai S, Ghosh S, Mistri PK, Roy R, Basu SR, et al. Comparison of four techniques of nasogastric tube insertion in anaesthetised, intubated patients: A randomized controlled trial. Indian Journal of Anaesthesia. 2014;58(6):714-718. doi:10.4103/0019-5049.147157

  2. 2. Chun DH, Kim NY, Shin YS, Kim SH. A randomized, clinical trial of frozen versus standard nasogastric tube placement. World Journal of Surgery. 2009;33(9):1789-1792. doi:10.1007/s00268-009-0144-x

  3. 3. Bangarwa N, Vashishth S, Kumar V, Kumar P, Gehlaut P. Role of Endotracheal Tube Cuff Deflation in Facilitating Passage of Nasogastric Tube. Cureus. 2022;14(9):e28668. doi:10.7759/cureus.28668

  4. 4. Ou GW, Li H, Shao B, Huang LM, Chen GM, Li WC. Comparison of different methods of nasogastric tube insertion in anesthetized and intubated patients: A meta-analysis. World Journal of Clinical Cases. 2021;9(26):7772-7785. doi:10.12998/wjcc.v9.i26.7772